قوا

(بعد از مدت‌ها دور بودن از مبحث مقدمات طب سنتی، لازمه که یه اشاره کنیم که قوا ششمین جزء از امور طبیعیه است و امور طبیعیه اولین قسمت طب نظری می‌باشد.)

هر روح در مسیری حرکت می‌کند و وقتی به عضوی می‌رسد به انرژی تبدیل می‌گردد، به این انرژی قوا می‌گویند. یعنی روح حیوانی قوای حیوانی ، روح نفسانی قوای نفسانی و روح طبیعی قوای طبیعی را ایجاد می‌کند.

1-   قوای طبیعی:

منشأ آن کبد است و در تغذیه بافت‌ها و اندام‌ها نقش دارد و خود به دو دسته تقسیم می‌گردد:

الف) مخدومه ( وظایفی که کبد برای دیگر اعضا انجام می‌دهد): شامل قوای غاذیه (رساندن غذا به اندام‌ها) و نامیه (رشد طول، عرض و اتفاع بدن) برای بقای شخص و مُوَلده (تولید مثل) و مُصَوِّره (شکل‌دهی و طرح صحیح اعضای جنین) برای بقای نوع می‌باشد.  

ب) خادمه ( وظایفی که کبد برای خودش انجام می‌دهد): شامل قوای جاذبه (مواد را می‌گیرد)، ماسکه (مواد را نگه‌می‌دارد)، هاضمه ( به صورت مواد قابل استفاده در‌می‌آورد) و دافعه ( مواد زائد را دفع می‌کند) است.

توضیح آن‌که: کبد غذا را از عروق ماساریقا جذب می‌کند، مدتی نگه داشته، طبخ ثانویه روی آن انجام می‌دهد و اخلاط چهارگانه صالحه(سودا، دم، بلغم و صفرا) ایجاد می‌کند و بعد مواد زائد را از طریق ادرار دفع می‌کند. یک اندام و عضو هم می‌بایست اخلاط  صالحه را جذب کند و مدت خاصی آن را در اختیار گیرد و روی آن کار کند تا به آن گونه که نیاز دارد درآورد و در نهایت مواد زائد را دفع کند.

شلغم در فصل سرد :
نام علمی: Brassica Napus

خواص: شلغم از نظر طب قديم ايران مزاج گرم و تر دارد.
خواص شلغم آنقدر زياد است كه مي‌توان گفت اين گياه براي هر دردي درمان است و اگر مردم مي‌دانستند كه اين گياه چقدر فايده دارد تمام باغچه‌هاي خانه خود را شلغم مي‌كاشتند و هر روزه از آن استفاده مي‌كردند.

·        خوردن آب شلغم درمان كننده جوش صورت است.

·        اگر گلو درد داريد آب پخته شلغم را قرقره كنيد.

·        شلغم براي رشد و نمو استخوان‌ها مفيد است بنابراين زنان باردار وشیرده حتماً بايد از آن استفاده كنند.

·        شلغم پخته بهترين صبحانه است. بدن را تميز كرده و مواد سمّي را از بدن خارج مي‌سازد.

و بالاخره سعي كنيد كه در فصل زمستان براي پيشگيري از سرماخوردگي و بيماري‌هاي تنفسي اقلاً چند بار در هفته شلغم بخوريد. آب شلغم خام خواص بيشتري از شلغم پخته دارد به شرطي كه معده شما را ناراحت نكند.

امام صادق علیه‌السلام  در مورد خاصّ بودن شلغم چنین می‌فرمایند:

" شلغم را بخورید و از دشمنانتان پنهان دارید."